Căn cứ pháp lý:

– Luật Đất đai 2024;

– Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình.

Việc chia thừa kế đất đai luôn là một vấn đề nhạy cảm và phức tạp, đặc biệt khi tài sản để lại không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Điều này thường khiến cho nhiều người gặp khó khăn và thắc mắc: Liệu đất không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có được chia thừa kế hay không? Hãy cùng Luật Khang Phát tìm hiểu các quy định hiện hành để có câu trả lời rõ ràng và chính xác nhất.

1. Điều kiện để được quyền chia thừa kế quyền sử dụng đất

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 quy định điều kiện thực hiện quyền thừa kế quyền sử dụng đất như sau:

– Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, trừ trường hợp thừa kế quyền sử dụng đất, chuyển đổi đất nông nghiệp khi dồn điền, đổi thửa, tặng cho quyền sử dụng đất cho Nhà nước, cộng đồng dân cư và trường hợp quy định tại khoản 7 Điều 124 và điểm a khoản 4 Điều 127 của Luật này;

– Đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, bản án, quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phán quyết của Trọng tài đã có hiệu lực pháp luật;

– Quyền sử dụng đất không bị kê biên, áp dụng biện pháp khác để bảo đảm thi hành án theo quy định của pháp luật thi hành án dân sự;

– Trong thời hạn sử dụng đất;

– Quyền sử dụng đất không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trên thực tế có nhiều trường hợp người để lại di sản là quyền sử dụng đất nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất thì vẫn có thể để lại di sản thừa kế.

2. Đất không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn có thể chia thừa kế

Căn cứ Khoản 1 Mục II Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP quy định về xác định quyền sử dụng đất là di sản như sau:

– Đối với đất do người chết để lại (không phân biệt có tài sản hay không có tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất) mà người đó đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì quyền sử dụng đất đó là di sản.

– Đối với trường hợp đất do người chết để lại mà người đó có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất thì quyền sử dụng đất đó cũng là di sản, không phụ thuộc vào thời điểm mở thừa kế.

– Trường hợp người chết để lại quyền sử dụng đất mà đất đó không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng có di sản là nhà ở, vật kiến trúc khác gắn liền với quyền sử dụng đất đó mà có yêu cầu chia di sản thừa kế, thì cần phân biệt các trường hợp sau:

– Trong trường hợp có văn bản của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền xác nhận việc sử dụng đất đó là hợp pháp, nhưng chưa kịp cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thì Toà án giải quyết yêu cầu chia di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất và quyền sử dụng đất đó.

– Trong trường hợp đương sự không có văn bản của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền xác nhận việc sử dụng đất đó là hợp pháp, nhưng có văn bản của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền cho biết rõ là việc sử dụng đất đó không vi phạm quy hoạch và có thể được xem xét để giao quyền sử dụng đất, thì Toà án giải quyết yêu cầu chia di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất. Đồng thời phải xác định ranh giới, tạm giao quyền sử dụng đất đó cho đương sự để Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền tiến hành các thủ tục giao quyền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho đương sự theo quy định của pháp luật về đất đai.

– Trong trường hợp Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền có văn bản cho biết rõ việc sử dụng đất đó là không hợp pháp, di sản là tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất không được phép tồn tại trên đất đó, thì Toà án chỉ giải quyết tranh chấp về di sản là tài sản trên đất đó.

– Trường hợp người chết để lại quyền sử dụng đất mà đất đó không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất và cũng không có di sản là tài sản gắn liền với đất, nếu có tranh chấp thì thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND theo quy định của pháp luật về đất đai.

Như vậy, theo các quy định này, đất không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn có thể được chia thừa kế. Khi quyền sử dụng đất được xác định là di sản thì vẫn được chia di sản thừa kế.

3. Dịch vụ tư vấn chia thừa kế quyền sử dụng đất tại Công ty Luật TNHH Khang Phát và Cộng sự

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai và thừa kế, Luật Khang phát sẵn sàng hỗ trợ bạn giải quyết mọi khó khăn liên quan đến chia thừa kế đất, kể cả trong trường hợp đất không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Chúng tôi cam kết mang đến giải pháp nhanh chóng, hiệu quả và phù hợp nhất với tình huống của bạn.

Liên hệ với Luật Khang Phát qua số hotline 0862 773 221 hoặc email lienheluatkhangphat@gmail.com để được tư vấn chi tiết.