Mục lục bài viết
Căn cứ pháp lý:
Di chúc là hành vi pháp lý đơn phương của chủ thể có tài sản, nhằm để định đoạt tài sản sau khi mình qua đời. Theo quy định của pháp luật, di chúc có liên quan đến nhà đất cần được công chứng để được công nhận hợp pháp và có giá trị pháp lý. Vậy có trường hợp nào mà di chúc nhà đất bị từ chối công chứng không?
1. Di chúc có công chứng là gì? Vì sao cần công chứng di chúc nhà đất?
Căn cứ Điều 624 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì di chúc được định nghĩa như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.”
Theo Khoản 1 Điều 2 Luật công chứng 2014: “Công chứng là việc công chứng viên của một tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự khác bằng văn bản (sau đây gọi là hợp đồng, giao dịch), tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt (sau đây gọi là bản dịch) mà theo quy định của pháp luật phải công chứng hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng.”.
Từ cơ sở pháp lý trên, có thể hiểu rằng, di chúc có công chứng là một loại di chúc lập bằng văn bản được văn phòng công chứng xác nhận tính hợp pháp của di chúc theo các quy định của Luật công chứng. Công chứng viên sẽ xem xét tính hợp pháp, xác thực của nội dung và hình thức di chúc. Các văn bản di chúc có công chứng thường đảm bảo tính phù hợp với quy định pháp luật. Như vậy, các chủ thể được hưởng di sản theo nội dung di chúc được đảm bảo quyền lợi của họ.
Hơn nữa, về mặt quy định của pháp luật thì các giao dịch về bất động sản được công chứng sẽ đảm bảo về hình thức theo quy định tạo điều kiện để các giao dịch đó tiếp tục được các cơ quan có thẩm quyền thực hiện các bước tiếp theo.
Do đó, văn bản thừa kế nhà ở, quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất (di chúc nhà đất) bắt buộc phải được công chứng tại văn phòng công chứng (căn cứ vào Khoản 3 Điều 122 Luật Nhà ở 2014 và điểm c Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013).
2. Các trường hợp bị từ chối công chứng di chúc nhà đất
Theo quy định pháp luật hiện hành, người lập di chúc có quyền yêu cầu công chứng hoặc chứng thực; tuy nhiên, khi tiến hành thủ tục này, cần lưu ý một số trường hợp mà di chúc có thể bị từ chối.
Luật Công chứng 2014 quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 56 như sau:
“Điều 56. Công chứng di chúc
1. Người lập di chúc phải tự mình yêu cầu công chứng di chúc, không ủy quyền cho người khác yêu cầu công chứng di chúc.
2. Trường hợp công chứng viên nghi ngờ người lập di chúc bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức và làm chủ được hành vi của mình hoặc có căn cứ cho rằng việc lập di chúc có dấu hiệu bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép thì công chứng viên đề nghị người lập di chúc làm rõ, trường hợp không làm rõ được thì có quyền từ chối công chứng di chúc đó.
[…]”
Như vậy, có 2 trường hợp công chứng viên có quyền từ chối công chứng di chúc nhà đất:
Người lập di chúc phải đích thân yêu cầu công chứng di chúc và không được ủy quyền cho người khác thực hiện yêu cầu công chứng di chúc thay mình.
Trong trường hợp công chứng viên nghi ngờ rằng người lập di chúc có thể bị ảnh hưởng bởi bệnh tâm thần hoặc một bệnh lý khác khiến họ không thể nhận thức và làm chủ được hành vi của mình, hoặc có cơ sở cho rằng việc lập di chúc có dấu hiệu lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép, công chứng viên sẽ yêu cầu người lập di chúc giải thích và làm rõ các nghi ngờ đó. Nếu người lập di chúc không thể làm rõ được các nghi ngờ của công chứng viên, công chứng viên có quyền từ chối công chứng di chúc.
Lưu ý:
Trường hợp tính mạng người lập di chúc bị đe dọa thì người yêu cầu công chứng không phải xuất trình đầy đủ giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này nhưng phải ghi rõ trong văn bản công chứng.
Nếu người lập di chúc đã công chứng di chúc nhưng sau đó muốn sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ di chúc, họ có thể yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào thực hiện công chứng cho những thay đổi đó.
Trong trường hợp di chúc trước đó đang được lưu giữ tại một tổ chức hành nghề công chứng, người lập di chúc cần thông báo cho tổ chức này về việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, hoặc hủy bỏ di chúc của mình.
3. Dịch vụ tư vấn pháp luật về thừa kế của Công ty Luật TNHH Khang Phát và Cộng sự
Công ty Luật TNHH Khang Phát và Cộng sự chuyên tư vấn pháp luật trên nhiều lĩnh vực, trong đó có tư vấn về thừa kế với tiêu chí:
– Linh động, hỗ trợ khách hàng để đạt hiệu quả tối ưu nhất;
-Thời gian giải quyết các vấn đề pháp lý nhanh, chính xác và bàn giao kết quả đúng với thời gian đã hẹn;
– Tiết kiệm được thời gian, chi phí đi lại cho khách hàng;
– Chi phí dịch vụ của Luật Khang Phát có tính cạnh tranh cao, tùy vào tính chất vụ việc cụ thể. Với mức giá cả hợp lý với dịch vụ một cách tốt nhất. Chi phí phù hợp nhất.
Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ qua hotline: 0862 773 221, fanpage: Luật Khang Phát để nhận được sự tư vấn hoặc gửi thắc mắc tới Email: lienheluatkhangphat@gmail.com để được hỗ trợ cụ thể hơn.
